İktidarı destekleyen Yeni Şafak’ın “manyak” sıfatını uygun gördüğü, “Yemen’e karşılık vermesini istediği” takdirde Erdoğan’ın bu isteğini yerine getireceğini öne süren Trump’ın coşkuyla karşıladığı Mekke anlaşması, geçen hafta TBMM Genel Kurulu’ndan tereyağından kıl çeker gibi geçti.
Irak’ın işgalini öngören tezkere kadar, hatta bundan daha önemliydi; ama oylamaya hepi topu 398 milletvekili katıldı ve 279 oyla kabul edildi.
Niye önemli? Çünkü Suudi Arabistan adına Yemen’deki Husilerle çatışmaya girme, dolaylı olarak İran’la karşı karşıya gelme ihtimalimiz var.
Tekraren altını çizelim; anlaşmada, “Taraflardan birinin başka bir ülke veya ülke grubu tarafından silahlı saldırıya veya askeri saldırganlığa uğraması halinde, taraflar saldırıya uğrayan tarafa birbirlerine sağlayabilecekleri karşılıklı yardım imkânlarının tamamını kullanarak derhal yardım edecektir.” deniyor.
“Ülke grubu”ndan kasıt ne ola ki?.. Anlaşmanın 10 yıl bağlayıcı olması da cabası!..
“Devlet” Meclis’e Gelmedi
Mekke anlaşmasını sahiplenen butlan Genel Başkan Kılıçdaroğlu, “Hükümete değil, devlete destek veriyoruz.” gibi bir gerekçeye sığındı ya; böylesine önemli bir anlaşma hakkında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan veya Savunma Bakanı Yaşar Güler’in TBMM Genel Kurulu’na bilgi vermesi beklenirdi, değil mi? Nitekim görüşmeler öncesinde, Fidan’ın bilgilendirme yapmasının beklendiği yazıldı çizildi. Ancak AKP’li yetkililer ne dedi biliyor musunuz?
“Şu ana kadar konuyla ilgili pek çok tartışma yapılması ve her şeyin açıkça konuşulması” nedeniyle, “Fidan’ın sunum yapmasını gerektirecek bir durumun şu anda söz konusu olmadığını” söylediler!..
Peki anlaşmanın görüşüldüğü Çarşamba-Perşembe günleri bu iki bakan Ankara dışında mıydı veya çok daha önemli işleri mi vardı?
Hayır, ikisi de Ankara’daydı ve her ikisinin de Katar Savunma Bakanı ile Hırvatistan Meclis Başkanıyla görüşmeleri vardı. Fidan ayrıca hayatını kaybeden Büyükelçi Metin Ergin’in cenaze törenine katıldı.
Fidan Meclis’e gitmedi, ama Anadolu Ajansı’nın aylık dergisi AA Brifing için “Dış politikamızda bölgesel sahiplenmenin rolü: Mekke Savunma İttifakı” başlıklı bir yazı kaleme alıp “bölgesel sorunlara bölgesel çözümler vizyonunun Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından paylaşıldığını”, anlaşmanın da “müşterek güvenliği güçlendirmek” için imzalandığını anlattı.
“Terbiyesiz”li “Lan”lı “Entropi”li Mekke Anlaşması
Üzerinden 23 yıl geçti, hâlâ 1 Mart tezkeresinde yaşananları hatırlıyoruz. Muhtemelen Mekke anlaşmasını da uzun süre tartışacağız. O yüzden, TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmelerden dikkat çekici bazı notlar aktaralım.
DEM Parti grubu adına konuşan Diyarbakır milletvekili Ceylan Akça Cupolo, anlaşmanın Dışişleri Komisyonu’ndan önce tali komisyon olan Milli Savunma Komisyonu’nda görüşülmemesine dikkat çekerken, şöyle konuştu:
“Fuat Oktay Komisyonda, Millî Savunma Komisyonuna yazdığını ancak Hulusi Akar’ın ‘Benim burayla bir işim yok, benim yapabileceğim bir şey yok. Millî Savunma Komisyonu Başkanı olarak beni ilgilendiren bir durum yok.’ diye yazı gönderdiğini söyledi.”
Birazdan tutanaklarını da ele alacağımız bu konuda, Cupolo’ya, Dışişleri Komisyonu Başkanı Oktay, “Öyle bir ifademiz yok, ifadenizi düzeltin” karşılığını verirken, Milli Savunma Komisyonu Başkanı Hulusi Akar, “Terbiyesiz!”, “Yalan söylüyor!” dedi.
Cupolo’nun, “Peki, bize söyleyin; silah savunmalarının Dışişleriyle tam olarak nasıl bir alâkası var? Askeri eğitim, teçhizat, silah satışı, silah üretimi sizin çalışma alanınız değilse, kimin alanıdır? Milli Savunma Komisyonu nasıl alıp bunu değerlendirmez?” sorusuna ise cevap veren olmadı.
Genel Kurul’da AKP adına kim konuştu dersiniz? Anlaşmanın, başkanlığını yaptığı Milli Savunma Komisyonu’nda görüşülmesine gerek duymayan, eski Genelkurmay Başkanı ve Savunma Bakanı Hulusi Akar konuştu. Neler mi söyledi?
Bölgemizdeki ve dünyadaki “epistemolojik kaos”tan, yani “dezenformasyon, misenformasyon ve manipülasyonlar”dan söz etti. Kaderin cilvesi olsa gerek; buna da AKP iktidarının desteklediği Irak’ın işgali örneğini verip, “Kitle imha silahından bahisle Irak’a girildi, Irak tarumar oldu ve sonra da ‘Yanlış bilgiymiş’ dediler, düzelttiler. Dolayısıyla, eskilerin tabiriyle ‘Bade harabül Basra’ diyoruz.” dedi…
Bir Avrupa ülkesinde yapılan araştırmada, gençlerin yüzde 59-60’ının bir savaş çıktığı takdirde ülkelerini korumak için dahi savaşa girmek istemedikleri sonucunun çıktığını söyledi…
Bölgemizdeki ve çevremizdeki gelişmelerin hepsinin de “şu veya bu şekilde Çin’in gölgesinde” gerçekleştiğini öne sürüp bütün ülkelerin “dost-düşman ayırımı yapmaksızın bir şekilde birbirleriyle ‘flört’ ettiğini” belirtti…
“Teyide muhtaç olmak üzere” Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov’un, “Belki NATO’ya karşı da bir örgüt kurmamız gereklidir.” dediğini kaydetti…
BM başta olmak üzere birçok uluslararası kuruluşun ciddi şekilde “entropi”ye maruz kaldığına ve üçüncü dünya savaşından söz edildiğine dikkat çekti…
2020’den beri dünyada yapılan anlaşma ve sözleşmeler ile Çin’in Kuşak ve Yol çalışmasını, Hindistan’ın IMEC projesini; dahası 500 seneden beri konuşmayan Vatikan ile Anglikan Kilisesi arasındaki barışı anlattı…
Libya ile yapılan deniz yetki anlaşması ve Türkiye-Katar-Endonezya-Pakistan arasında imzalanan Bedir anlaşması hakkında bilgi verdi…
Terörsüz Türkiye sürecini de ihmal etmeyip, “falanca ülkedeki gençler savaş istemiyor, ülkesini korumak istemiyor” durumlarına düşmemek için “bugünlerden tedbir almak mecburiyetimiz olduğunu” vurgularken, “Terörsüz Türkiye’yi gerçekleştirmek gerçekten bizim için çok kolay çünkü biz, yüzyıllarca, kimsenin etnik, dinî, mezhepsel kimliğine bakmadan yan yana yaşamayı becermiş ve bu şekilde ilimle, akılla 7 iklim 3 kıtada at koşturmuş; adaleti, birliği, beraberliği, huzuru, istikrarı sağlamış bir milletten bahsediyoruz. Dolayısıyla, biz sömürgeci, emperyalist değiliz. Bizim sarayımızın kapısında ‘Yâ vâliyete külli mazlûmîn’ yazıyor, bütün mazlumların sığınağı.” diye konuştu…
Akar’ın gündeminde; Ege-Akdeniz-Kıbrıs-Montrö’den Azerbaycan ve “Cenap Prezident Aliyev”e, Gazze’den İsrail’in ABD’yle birlikte “İran’a yaptığı faaliyetler”e birçok konu daha vardı. Tabii, savunma sanayisindeki başarılarımızı da unutmadı…
İşte o noktada İYİ Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, “O yüzden mi bebek katilini villaya çıkarıyorsunuz? Savaş mı kaybettik?” sorusunu yöneltti.
Akar buna cevap vermezken, AKP milletvekilleri, “Dinle, konuşma lan, dinle” diye tepki gösterdi.
“Mekke anlaşması nerede?” diye soracak olursanız; Akar anlaşmanın adını sadece iki kere andı. O da şöyle:
“Mekke anlaşmasına gelinceye kadar” diyerek, Cumhuriyet döneminden bu yana yapılan anlaşmalardan söz etti. İkincisinde ise şunları söyledi:
“Mekke Ortak Savunma Anlaşması yapıldığında… İşte biraz önce teferruatlı bir şekilde konuşuldu, görüşüldü. Bu gerçekten bir dayanışma ve caydırıcılık meselesi. Zaten bizim hem Pakistan’la hem Suudi Arabistan’la askerî iş birliği anlaşmalarımız var. Bu anlaşmayla bu ilişkiler biraz daha geliştiriliyor… Bu anlaşma hiçbir şekilde NATO’ya alternatif vesaire değil; bu tamamlayıcı bir birliktelik ve hiçbir ülkeye de karşı değil. Şu anda herhangi bir askerimiz yurt dışında olmadığı gibi bundan sonra da herhangi bir şekilde olması gerekirse bu da mutlaka Meclisin iznine tabi olacak.”
Malûm, Mekke anlaşmasının oylamasına katılmayan 59 AKP milletvekilinin arasında Hulusi Akar’ın da bulunduğu ortaya çıktı. Herhangi bir yanlış anlama olmaması için Akar’ın Genel Kurul’daki o konuşmasından hemen sonra “Ortak Dış ve Güvenlik Politikası (ODGP) ve Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası (OGSP) Parlamentolar Arası Konferansı” için İrlanda’ya gittiğini kaydedelim!..
Dışişleri Komisyonu’nun Tutanağı
Genel Kurul’daki görüşmelerde DEM’li Ceylan Akça Cupolo’nun, anlaşmanın TBMM Milli Savunma Komisyonu’nda görüşülmemesine ilişkin sözlerinin hem Fuat Oktay hem Hulusi Akar tarafından yalanlanmasına gelelim.
Dışişleri Komisyonu’nun 27 Ekim’deki toplantı tutanağına göre; Yeni Parti Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, usul yönünden şu itirazda bulundu:
“Türkiye’yi bölgesel krizlerde taraf hâline getirebilecek, TSK’nın ve Türkiye’nin güvenliği için risk barındırabilecek, başka ülkelerin risklerini kendi ülkemizin riski hâline getirebilecek, tehditleri üzerimize çekebilecek bir anlaşmanın bizden önce tali konumdaki Milli Savunma Komisyonuna gitmesi, onun raporunu bizim okuyup değerlendirmemiz, ona göre de tartışmalarımızı yönlendirmemiz gerekirdi; hâlâ da yapılabilir… Çünkü baktığınızda bütün maddeleriyle askerî bir anlaşma.”
Bunun üzerine de şu diyaloglar yaşandı:
Fuat Oktay: Son derece makul bir talep, zaten biz de benzer şekilde düşündük ve ilgili Komisyonumuzla da görüşlerini ve değerlendirmelerini almak üzere, raporlarını talep etmek üzere irtibata geçtik ve kendilerinden de bize herhangi bir çalışmalarının ve raporlarının şu aşamada olmayacağına dair bir resmî yazı gelmiş durumda. Biliyorsunuz, İç Tüzük’ün 37’nci maddesi uyarınca tali komisyonların kendilerine havale edilmiş olan teklifleri on gün içinde sonuçlandıracağı hükmü var. Dolayısıyla, Komisyon da 26 Ekim’de bahse konu teklifin görüşülmeyeceği bilgisini resmî olarak Başkanlığımıza bildirmiş durumda yani kendileriyle iletişime geçilmiştir bu konuda.
Çakırözer: Yani kendileri görüşmek istememişler mi?
Fuat Oktay: Yani herhangi bir raporları şu aşamada mevcutta yok ve görüşmeyeceklerini de bize resmî olarak iletmiş durumdalar.
Utku Çakırözer: O zaman tali komisyona niye ihtiyaç var ki Meclis’te? Yani tali komisyon tam da bunun için var.
Fuat Oktay: Tali komisyon adına konuşmak yani onlar adına benim burada yorum yapmam şık olmaz, doğru da olmaz; ama benzer gerekçeyle biz görüşlerine başvurduk.
Çakırözer ve Düzce Milletvekili Talih Özcan’ın, anlaşma konusunda Milli Savunma Komisyonu’ndan görüş alınması veya Dışişleri Komisyonu bünyesinde bir alt komisyon kurulmasına yönelik iki önergesinin kabul edilmemesinden sonra da diyaloglar şöyle sürdü:
Utku Çakırözer: Millî Savunma Komisyonunun böylesine bir anlaşma konusunda görüşme ihtiyacı hissetmemesi ve bunu yazılı olarak Meclis Başkanlığına ya da size bildirmiş olması gerçekten talihsizlik... Gerek Dışişleri Bakanlığı gerek Millî Savunma Bakanlığı gerek Savunma Sanayisinin uzmanlarını etraflıca dinleme ve anlaşmanın getirdiği risklerin nasıl bertaraf edileceği noktasında hepimizin bilgilenme fırsatı sunacağı düşüncesiyle bu önergeyi gündeme getirdik. En azından tali komisyonun kaçırdığı bu fırsatı belki alt komisyonda biraz daha kapsamlı değerlendirme imkânıyla giderebiliriz diye düşündük.
Oğuz Kaan Salıcı: Milli Savunma Komisyonuna sizin ortak savunma anlaşmasını göndermiş olmanız ve komisyonun herhangi bir görüş ifade etmemiş olması bir skandal yani konunun başı da savunma sonu da savunma.
Fuat Oktay: Bir düzeltme yapayım, biz göndermiyoruz onu Meclis Başkanlığı ilgili başkanlıklara gönderiyor.
Oğuz Kaan Salıcı: Biliyorum, Meclis Başkanlığı gönderiyor, ama siz görüş sormuşsunuz anladığım kadarıyla.
Fuat Oktay: Yani biz oradan gelen yazıyı paylaştık.
Oğuz Kaan Salıcı: Skandalın boyutunu küçültür sadece bence, skandal olduğu bölümde sorun yok.
Ezcümle; tümüyle güvenlikle ilgili olan böylesine önemli bir anlaşmanın, TBMM Milli Savunma Komisyonu’nda görüşülmesine gerek duyulmadı… İlgili bakanlar Genel Kurul’u bilgilendirmedi… Oylamaya ise sadece 398 milletvekili katıldı…
Gel de dönemin Adalet ve İçişleri Bakanları Yılmaz Tunç ile Ali Yerlikaya ve Aile Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın yanı sıra Hakan Fidan ve Yaşar Güler’in, PKK açılımı için TBMM’de kurulan “milli dayanışma kardeşlik ve demokrasi komisyonu”nun toplantısında -kapalı oturum da olsa- sunum yaptığını;
Ve dahi PKK/DEM’in “kök yasa” dediği “çerçeve yasanın” oylamasına rekor sayıda milletvekilinin katıldığını hatırlama!..
Müyesser YILDIZ
9 Kasım 2026
12punto link: https://12punto.com.tr/yazarlar/muyesser-yildiz/pkk-komisyonuna-sunum-yaptilar-da-158481